WYNAJEM AUTA ZASTĘPCZEGO

• lisowskipawel

• Miałem wypadek nie ze swojej winy. Odszkodowanie zostanie mi więc wypłacone z OC sprawcy wypadku. Oddałem mój samochód do zakładu naprawczego gdzie naprawa trwała miesiąc czasu. Jako, że potrzebowałem samochodu gdyż dojeżdżam do pracy (40km) w jedną stronę zmuszony zostałem do wypożyczenia samochodu od znajomego.Za wypożyczenie niestety muszę zapłacić.
  Czy mam prawo ubiegania się o zwrot kosztów wynajmu samochodu od firmy ubezpieczeniowej sprawcy wypadku?

• KRP Marcin Milczarek

• Na to pytanie nie jest prosto odpowiedzieć. Analiza przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (Dz.U. Nr 26 poz. 310 ze zm.) wskazuje, że z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia (§ 10).
  
  W Pana przypadku niewątpliwie doszło do szkody, której następstwem było uszkodzenie mienia. Przepisy rozporządzenia nie określają szczegółowo, w jakich wypadkach odszkodowanie jest należne. Pomocne mogą być tutaj postanowienia § 12 rozporządzenia, które ustalają kilka przypadków, w których odszkodowanie jest należne:
  
  Z tytułu ubezpieczenia OC zakład ubezpieczeń również jest zobowiązany do:
  1) zwrotu uzasadnionych okolicznościami zdarzenia kosztów mających na celu zapobieżenie zwiększeniu szkody,
  2) pokrycia niezbędnych kosztów obrony sądowej przeciw roszczeniom osoby trzeciej w sporze prowadzonym na polecenie zakładu ubezpieczeń lub za jego zgodą.
  
  Również pomocne mogą być postanowienia § 13, który ustala wyłączenia zakresu odpowiedzialności. W myśl tego przepisu zakład ubezpieczeń nie odpowiada za następujące szkody:
  
  1) polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu,
  2) wynikłe w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chyba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojazdu niż pojazd przewożący,
  3) polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych,
  4) polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska,
  5) które łącznie nie przekraczają 50% najniższego wynagrodzenia pracowników, ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
  
  Z żadnego z tych przepisów nie wynika bezpośrednio obowiązek pokrycia z ubezpieczenia OC kosztów wynajmu samochodu zastępczego. Pomocne w wyjaśnieniu tej kwestii mogą być natomiast przepisy art. 435 – 437 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tymi przepisami, w razie zderzenia się pojazdów można żądać odszkodowania na zasadach ogólnych, i odpowiedzialności tej nie można wyłączyć, ani z góry ograniczyć. Ponieważ zgodnie z tymi zasadami odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia OC kierowców jest ograniczona do sfery wyłącznie majątkowej, zakres Pana ewentualnego roszczenia mieści się w tej odpowiedzialności. Zatem co do zasady, może Pan się domagać odszkodowania za wynajęcie samochodu zastępczego, jednakże moim zdaniem jedynie w takiej sytuacji, kiedy było to konieczne (np. nie mógł Pan korzystać z połączenia autobusowego lub kolejowego). Chcę jednak zaznaczyć, że w ogólnych warunkach ubezpieczenia OC sprawcy może znaleźć się klauzula wyłączająca wynajem samochodu zastępczego z odszkodowania, i w takim przypadku konieczne będzie przeprowadzenie postępowania sądowego w celu unieważnienia tej klauzuli (co do wyników takiego postępowania nie mogę dać jednak żadnej gwarancji).