Polski Kamikadze

"Kamikadze" to ktoś taki, kto trafia prosto do celu. W Polsce jest wielu "Kamikadze". Bo żyjemy w jedynym, znanym - przynajmniej w Unii Europejskiej - kraju, w którym na skrzyżowaniu dróg równorzędnych pierwszeństwo ma zawsze ten, kto jedzie... na wprost. Podejrzewam, że w tym też tkwi rozwiązanie tajemnicy, dlaczego tak trudno nam obniżyć roczną liczbę śmiertelnych ofiar wypadków na drogach. Z drugiej strony mamy nieustanny, kolejny cud nad Wisłą, bo powinno być ich trzy razy więcej... przy tej liczbie "Kamikadze" na drogach.

Sam o mało nie zderzyłem się (par excellence) z tym problemem jako młody kierowca. Na początku lat 90. wyjechałem samochodem do Belgii. W centrum Liege natknąłem się na skrzyżowania, na których nie było tego, co dawało mi w kraju tę cudowną pewność, kto jedzie pierwszy - znaków lub sygnalizacji! I raz po raz ogarniała mnie gonitwa myśli: co teraz, kto pierwszy!? Dobrze, że obok miałem bardziej świadomego przyjaciela, który przypomniał mi, że Belgia to kraj o ruchu prawostronnym i co to oznacza.

"Kamikadze" nie wie tego. Bo przecież ty pamiętasz, że jeśli nie ma znaków, to pierwszy jedzie ten, kto nadjeżdża z prawej! Ta zasada odnosi się do wszystkich miejsce, w których krzyżują się kierunki pojazdów i w których znaki czy sygnały nie wyznaczają innego porządku. Choćby na parkingu pod supermarketem. Sąd zastosuje ją, jeśli dojdzie do zderzenia nawet na prywatnej łące. Nie ma od niej wyjątku.

Niestety, z przysługującego Ci prawa korzystaj z głową, na wypadek, gdyby z lewej nadjeżdżał "Kamikadze". W Warszawie (a założę się, że w dowolnym mieście w kraju nad Wisłą też), jeśli nie zachowasz dość ostrożności, to zmianę profilu lewego boku masz gwarantowaną. Jeśli nie zależy Ci na naprawie blacharskiej na koszt "Kamikadze" - zbliżając się do skrzyżowania równorzędnego zerkaj kontrolnie w lewo...

Warto wpajać sobie odruch ustępowania tym z prawej, bo mimo dyskusji i kontrowersji pomysł na równorzędne skrzyżowania upowszechnia się. Eksperymenty podjęła Nowa Sól, Toruń, a od niedawna w ścisłym centrum Krakowa skrzyżowania są równorzędne. A to przecież nie jest najbardziej radykalne rozwiązanie: w holenderskim Drachten czy niemieckim Bohmten w centrum całkowicie zlikwidowano jakiekolwiek znaki i... liczba kolizji w tych miastach radykalnie spadła! Jaka jest najważniejsza zaleta takiego rozwiązania? Konsekwencja! Każdy wie, że nie może liczyć na podpowiedź ze strony znaków i sygnalizatorów, więc musi przypomnieć sobie podstawowe, najważniejsze zasady ruchu.

Jacek Pieśniewski, dziennikarz

Kodeks Drogowy

• Dział II: Ruch drogowy
• Rozdział 3: Ruch pojazdów
• Oddział 7: Przecinanie się kierunków ruchu

• Art. 25.
  1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo.
  
  2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdu szynowego, który ma pierwszeństwo w stosunku do innych pojazdów, bez względu na to, z której strony nadjeżdża.
  
  3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w razie przecinania się kierunków ruchu poza skrzyżowaniem.

Okiem policjanta

Zasada "prawej ręki" - pierwszeństwo z prawej strony - obowiązuje na skrzyżowaniach, a także wszędzie tam, gdzie przecinają się kierunki ruchu. Kierowcy niestety o tym zapominają, co szczególnie widać na placach, czy dużych parkingach (np. przed hipermarketami). W ostatnim czasie zarządcy dróg w miastach coraz częściej wprowadzają zasadę równorzędności dróg. I bardzo dobrze. Mamy wówczas jasność, jakie zasady obowiązują na każdym skrzyżowaniu! W dobie boomu motoryzacyjnego, budowy centrów handlowych, dróg wewnętrznych, prywatnych, nie zawsze kierujący pojazdem poruszający się po drodze publicznej może dokonać szybkiej oceny sytuacji - kto ma pierwszeństwo w danym miejscu. Myślą przewodnią jednorodnej regulacji jest zmuszenie kierujących do zmniejszenia prędkości i upewnienia się, czy jazdę można bezpiecznie kontynuować. Wiąże się to z baczniejszą obserwacją dróg bocznych.
Natomiast nikt nigdy nie da nam gwarancji, że nie trafimy na "kamikadze", który nie respektuje przepisów. Na takiego delikwenta jest tylko jedna rada - spojrzeć dodatkowo w lewą stronę i upewnić się, że kierujący pojazdem zbliżający się z tej strony nie należy do samobójców i stosuje się do regulacji określonych w Kodeksie drogowym. Po raz kolejny kłania się zasada ograniczonego zaufania: widząc "kamikadze" nie wymuszam swojego pierwszeństwa! Za niezastosowanie się do pierwszeństwa jazdy na skrzyżowaniu w sytuacji równorzędnej kierującemu grozi 6 punktów karnych. Wykroczenie w taryfikatorze mandatowym nie jest wymienione, w związku z czym grozi grzywna w wys. od 20 do 500 zł, w zależności od zaistniałej sytuacji na drodze.

Komisarz Jarosław Mazek, Biuro Ruchu Drogowego KGP

Okiem praktyka

Proponuję, by każdy przejechał się po Paryżu. Tam nawet jak ktoś wyjeżdża z małej, wąziutkiej uliczki, byle z prawej strony, to ma pierwszeństwo. W Warszawie jest taka sytuacja na Potockiej. Jest szeroka, ale krzyżujące się z nią, węższe ulice są równorzędne! Nie ma dnia, żeby nie było tam wypadku. Jak ktoś ma auto do remontu, to nie ma lepszej okazji: wystarczy ustawić się i wyjechać w odpowiednim momencie. Tylko trzeba dobrze wybrać, żeby nie przesadzić, bo tam się mocno rozpędzają. Wielu kierowców jeździ też na pamięć. Gdyby zdjąć znaki na skrzyżowaniu, na którym pierwszeństwo było określone, to przez pół roku kierowcy będą jeździć tam, jakby się nic nie stało. I nie ma żadnej konsekwencji w oznakowaniu: raz pojawia się, a raz nie. To najgorsza rzecz.

Marek Złoty, szef szkolenia House of Drive - Akademii Jazdy dla VIP