Koniec wyjątku dla ciężarnych. Ministerstwo rozważa zniesienie zwolnienia z pasów
Ministerstwo Infrastruktury rozważa zniesienie zwolnienia z obowiązku zapinania pasów dla kobiet w widocznej ciąży. Resort analizuje najnowsze dane naukowe z 2025 roku oraz petycję środowiska instruktorów, którzy wskazują na rozjazd między literą prawa a bezpieczeństwem na drodze. Trwają konsultacje z ekspertami bezpieczeństwa ruchu drogowego i ginekologii oraz analiza statystyk policyjnych, które mogą otworzyć drogę do zmian. Stawką jest ujednolicenie przepisów z rekomendacjami medycznymi i praktyką wielu krajów, gdzie wyjątek nie obowiązuje.
Dyskusja pokazuje, że przepisy drogowe nie zawsze nadążają za aktualną wiedzą medyczną. W praktyce coraz częściej podkreśla się, że odpowiednio zapięte pasy — z dolnym odcinkiem poprowadzonym pod brzuchem — mogą znacząco zwiększyć bezpieczeństwo zarówno matki, jak i dziecka. Jeśli zmiany wejdą w życie, oznacza to nie tylko korektę obowiązków kierowców i pasażerów, ale też konieczność większej edukacji w zakresie prawidłowego zapinania pasów w ciąży.
Art. 39 Prawa o ruchu drogowym - geneza zwolnienia dla widocznie ciężarnych pasażerek
Obecnie zapinanie pasów jest w Polsce obowiązkowe dla niemal wszystkich uczestników ruchu, jednak art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przewiduje specyficzny wyjątek i zwalnia kobiety w widocznej ciąży z tego obowiązku. Przepis od lat budzi kontrowersje, bo jego sformułowanie sugeruje, że pasy mogą być dla ciężarnych groźne. Specjaliści ds. bezpieczeństwa uznają tę regulację za przestarzałą i nieodpowiadającą realiom na drodze.
o ile zapinanie pasów zmniejsza ryzyko śmierci i urazów u ciężarnych?
Najnowsze dane opublikowane w styczniu 2025 roku w Injury Epidemiology wskazują, że zapinanie pasów przez ciężarne zmniejsza ryzyko śmierci matki o 61 proc. Badanie wykazało także redukcję poważnych urazów neurologicznych o 85 proc., co ma kluczowe znaczenie dla przeżycia płodu, ponieważ stan zdrowia matki bezpośrednio wpływa na natlenienie organizmu dziecka. Autorzy obalili mit o szkodliwości pasów i podkreślili, że ich brak najczęściej prowadzi do tragedii podczas wypadku.
Przeczytaj również: Bezterminowe prawa jazdy do wymiany. Sprawdź, kiedy i ile zapłacisz
Edukacja i praktyka w terenie - instruktorzy, petycje i rozbieżności między prawem a zaleceniami
Instruktorzy nauki jazdy podkreślają, że muszą uczyć o formalnym zwolnieniu, a jednocześnie z troski o życie kursantek zachęcać do zapinania pasów i stosowania specjalnych adapterów. Taka niespójność między kodeksem a faktycznym bezpieczeństwem sprawia, że część kobiet z obawy przed rzekomym uszkodzeniem płodu rezygnuje z ochrony.
Instruktor Andrzej Łapa zainicjował petycję o zniesienie wyjątku, wskazując, że w wielu krajach podobne zwolnienie nie istnieje, a medycyna nie widzi przeciwwskazań do używania pasów przez ciężarne.
Działania Ministerstwa Infrastruktury
Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło, że prowadzi analizy w tym zakresie, a w odpowiedzi na petycję z 27 marca 2026 roku uznało postulat za zasadny i zleciło ponowną ewaluację bezpieczeństwa ciężarnych pasażerek. Urzędnicy zwrócą się o opinie do Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Ministerstwa Zdrowia oraz konsultantów krajowych z dziedziny ginekologii. Resort we współpracy z Komendą Główną Policji przeprowadzi szczegółową analizę wypadków z udziałem ciężarnych, która może stać się podstawą ewentualnych prac legislacyjnych. Decyzje ministerstwa zapadną po zakończeniu konsultacji.
Jak robią to inne kraje?
W wielu krajach model jest prosty: brak wyjątków i jednoznaczne zalecenie, by ciężarne zawsze zapinały pasy, prawidłowo je układając. Spójna komunikacja prawna i medyczna ogranicza nieporozumienia, a praktyka pokazuje, że takie rozwiązanie skutecznie chroni matkę i dziecko. Krajowe środowisko medyczne również nie widzi przeciwwskazań do stosowania pasów przez przyszłe matki.
Sprawdź: Karta parkingowa 2026. Dlaczego orzeczenie nie gwarantuje prawa do koperty?
Konsekwencje dla kierowców, producentów i ubezpieczycieli oraz praktyczne zasady zapinania pasów w ciąży
Zniesienie wyjątku oznaczałoby dla kierowców i pasażerek konieczność konsekwentnego zapinania pasów oraz większy nacisk na poprawną technikę ich ułożenia. Dla producentów aut i akcesoriów mogłoby to oznaczać wyraźniejsze instrukcje w pojazdach i homologowane adaptery, a dla ubezpieczycieli czytelniejsze standardy prewencji i oceny ryzyka. Zasady praktyczne pozostają niezmienne. Pas biodrowy powinien przebiegać jak najniżej, na kolcach biodrowych i pod brzuchem, a pas barkowy prowadzić przez mostek, między piersiami i na środkowej części ramienia; nigdy pod pachą ani za plecami. Prawidłowe ustawienie fotela powinno zapewniać maksymalny bezpieczny dystans od kierownicy lub deski rozdzielczej, poduszki powietrzne pozostają aktywne, unika się grubych warstw odzieży między pasem a ciałem, a w dłuższej podróży robi się przerwy na zmianę pozycji i poprawę krążenia.
Jeśli zapadnie decyzja o zmianie przepisów, Polska zbliży się do standardów stosowanych w wielu krajach i do konsensusu medycznego. Taka korekta może ujednolicić przekaz w edukacji kierowców, szkoleniach i instrukcjach producentów. Dla wielu uczestników ruchu będzie to czytelny sygnał, że bezpieczeństwo matki i dziecka zaczyna się od poprawnie zapiętego pasa. Dalszy bieg sprawy zależy od wyników konsultacji.