Tachografy w busach od lipca 2026 – wszystko, co musisz wiedzieć

Skąd zmiana przepisów? Pakiet Mobilności a pojazdy 2,5-3,5 tony

Podstawą wprowadzanych zmian jest unijny Pakiet Mobilności. Głównym celem dokumentu jest ujednolicenie zasad konkurencji w transporcie drogowym, a także poprawa bezpieczeństwa ruchu na drogach. Do tej pory w praktyce busy realizowały niemal te same zadania co ciężarówki. Było to związane z bardzo długimi czasami pracy kierowców, a także brakiem realnej kontroli odpoczynków. Obecna była także presja cenowa na podmioty działające legalnie w segmencie ciężkim. Dlatego w przypadku Pakietu Mobilności busy w 2026 roku będą podlegać zasadzie równego traktowania.

Jeżeli więc prowadzisz zarobkowy transport międzynarodowy, będziesz zobowiązany zastosować podobne standardy pracy oraz kontroli. Konieczne będzie zamontowanie tachografów od 2,5 t, które zamkną wieloletnią furtkę regulacyjną w tej branży.

Kogo dokładnie obejmie obowiązek posiadania tachografu?

Nowe przepisy są bardzo precyzyjne. Jednocześnie nie każdy bus zobowiązany będzie do wprowadzenia tachografu. Zakres obowiązków będzie jednak szerszy niż dotychczas.

Transport międzynarodowy vs krajowy – kluczowe różnice

Obowiązek wprowadzenia tachografów w ramach pakietu mobilności będzie dotyczyć pojazdów:

• wykonujących transport drogowy rzeczy,
• o DMC od 2,5 do 3,5 tony,
• realizujących przewozy międzynarodowe, nawet jeżeli odbywają się okazjonalnie,
• działających w celach zarobkowych.

Praktycznie rzecz biorąc, już nawet pojedynczy wyjazd zagraniczny w ramach działalności transportowej będzie powodował konieczność objęcia danego pojazdu przepisami o tachografie w transporcie międzynarodowym do 3,5 tony.

 

Czy „busiarze” jeżdżący tylko po Polsce muszą mieć tachograf?

Osoby realizujące przewozy busami w obliczu zmian w prawie często poszukują odpowiedzi na pytanie, czy w Polsce będą tachografy w busach. Zgodnie z planami nie będzie potrzeby wprowadzania takich zmian, jeżeli:

• transport busem odbywać się będzie wyłącznie na terenie Polski,
• przewóz busem nie stanowi elementów międzynarodowego łańcucha dostaw,
• bus nie realizuje przewozów transgranicznych.

Szukasz busa do 3.5 tony do swojej firmy? Wejdź na Nowydostawczy.pl i poznaj ofertę!

W powyższych przypadkach obowiązek tachografów w busie nie występuje. Kierowca pojazdu natomiast nadal może korzystać z uproszczonej ewidencji czasu pracy.

Harmonogram wdrażania zmian – ważne daty dla przewoźników

Plan Mobilności przygotowany przez Unię Europejską zakłada jednoznaczny termin wejścia w życie nowych przepisów bez określonego dłuższego okresu przejściowego. Najważniejszą datą jest 1 lipca 2026 roku. Od tego dnia każdy bus, który objęty zostanie regulacjami, musi posiadać odpowiedni tachograf inteligentny drugiej generacji.

Nie ma znaczenia w tym przypadku, czy pojazd został kupiony wcześniej, czy tuż przed datą wprowadzenia Planu Mobilności. Istotny jest moment wykonywania przewozu. Brak zamontowanego urządzenia w pojeździe po tej dacie jednoznaczny jest z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Tachografy inteligentne drugiej generacji (G2V2) – co to za urządzenia?

Nowe przepisy dotyczące tachografów dopuszczają montaż wyłącznie tachografów inteligentnych 2 generacji w busie (G2V2). Montaż starszych modeli, które doskonale znane są z ciężarówek, nie będzie akceptowany.

Funkcje nowych tachografów – automatyczne przekraczanie granic i GNSS

Inteligentne tachografy G2V2 wyróżniają się m.in. takimi funkcjami jak:

• zapis lokalizacji GNSS w ustalonych odstępach czasu,
• automatyczne rejestrowanie przekroczeń granic państw,
• możliwość zdalnego kontrolowania przez służby (DSRC),
• rejestrowanie załadunku i rozładunku,
• zwiększona odporność na wszelkie manipulacje.

W ujęciu praktycznym oznacza to, że podczas kontroli drogowej może zostać wykryte naruszenie przepisów bez zatrzymywania pojazdu.

Koszty montażu i serwisu – ile zapłaci właściciel firmy?

Konieczność instalacji urządzeń rejestrujących w busach jest szczególnie istotna dla niewielkich i małych firm transportowych. W przypadku montażu tachografu w busie cena w 2026 roku będzie zależała od kilku czynników. Orientacyjny koszt finalny takiej inwestycji to:

• tachograf G2V2 – 4000-6000 zł,
• montaż wraz z pierwszą kalibracją – 800-1500 zł,
• legalizacja co 2 lata – 300-600 zł.

Do tego dochodzi koszt pośredni szkolenia kierowców oraz obsługi administracyjnej. Dla niektórych przedsiębiorców może to być spory wydatek, choć niezbędny. Kary za wszelkie manipulacje czy brak tachografu mogą przekroczyć powyższe koszty nawet wielokrotnie.

Czas pracy kierowcy busa – nowe limity i zasady odpoczynku

Samo wprowadzenie obowiązku montażu tachografów w busie to nie jedyna zmiana. Wprowadzone zostanie również pełne objęcie kierowców busów przepisami wynikającymi z rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które dotyczy czasu pracy kierowcy busa. 2026 roku czas ten będzie już rozliczany tak, jak w przypadku kierowcy w transporcie ciężkim.

W praktyce oznacza to, że kierowca busa będzie miał następujące prawa i obowiązki:

• maksymalnie 9 godzin jazdy dziennie, ewentualnie 10 godzin, jeżeli jeździ dwa razy w tygodniu,
• regularne odpoczynki dzienne i tygodniowe,
• obowiązkowe przerwy po przejechaniu 4,5 godziny,
• dokonywanie pełnej rejestracji aktywności w tachografie.

W przypadku wielu kierowców i firm oznacza to niemal całkowitą przebudowę dotychczasowych harmonogramów pracy, a także konieczność zatrudnienia dodatkowych kierowców.

Wyjątki od przepisów – kto nie musi montować tachografu w busie?

W wielu regulacjach prawnych przewidziane są wyjątki. Tak jest również w nowych przepisach dotyczących montowania tachografów w busach.

Przejazdy niehandlowe, pomoc drogowa i transport na potrzeby własne

Zgodnie z zapisami nowych przepisów z obowiązku montażu tachografu w pojeździe od 2,5 do 3,5 tony wyłączone pozostają m.in.:

• przejazdy prywatne rozumiane jako niehandlowe,
• pomoc drogowa w określonym promieniu (zazwyczaj do 100 km od bazy),
• przewóz własnych materiałów, jeżeli jednocześnie nie są świadczone usługi transportowe,
• niektóre pojazdy specjalistyczne – to przede wszystkim pojazdy służb ratunkowych, wykorzystywane przez policję i wojsko, pojazdy do utrzymania infrastruktury, auta testowe i prototypowe.

Należy jednak pamiętać, że w kwestii wyłączenia z obowiązku montażu tachografu przepisy są bardzo rygorystyczne. W przypadku kontroli pod tym względem zawsze należy być przygotowanym do udowodnienia, że spełniamy warunki wyłączenia z obowiązku.

Kary i mandaty za brak tachografu lub manipulacje po lipcu 2026

Organy kontrolne, takie jak Inspekcja Transportu Drogowego, służby zagraniczne czy policja po 1 lipca 2026 roku będą traktować brak tachografów busie jako złamanie przepisów. W rezultacie nałożone będą na kierowców realne sankcje i dotkliwe kary. Będzie to dotyczyło zarówno kierowców, jak i przedsiębiorców.

Brak tachografu w busie – jaka kara dla kierowcy?

W sytuacji, gdy podczas kontroli drogowej okaże się, że bus, który jest objęty obowiązkiem tachografu go nie posiada, lub też urządzenie jest nieaktywne, kierowca musi liczyć się z nałożeniem kary. W takiej sytuacji może to być:

• mandat w kwocie od kilku do kilkunastu tysięcy złotych – wysokość zależy od kraju, w którym dokonana będzie kontrola,
• zatrzymanie dowodu rejestracyjnego pojazdu,
• zakaz dalszej jazdy aż do momentu, w którym dojdzie do usunięcia naruszenia i montażu tachografu,
• konieczność organizacji transportu zastępczego oraz przeładunku towaru.

Poza nałożoną karą finansową są to zatem realne straty operacyjne w postaci zerwanych kontraktów, a także opóźnienia dostaw i kary umowne od zleceniodawców.

Brak tachografu w busie – skutki dla przedsiębiorcy

Poza mandatem i innymi negatywnymi skutkami dla kierowcy brak tachografów busie to jeszcze poważniejsze sankcje dla firmy transportowej i przedsiębiorcy. To właśnie on odpowiada za całą organizację transportu, a tym samym wyposażenie pojazdów w urządzenia zgodne z przepisami. W przypadku braku tachografów w busie możliwe konsekwencje dla przedsiębiorcy to:

• nałożenie kary administracyjnej w wysokości kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych,
• obniżenie oceny ryzyka firmy i tym samym zwiększenie częstotliwości kolejnych kontroli nie tylko w zakresie tachografów,
• dokonanie wpisu dotyczącego naruszenia do rejestru przedsiębiorców transportowych,
• ryzyko cofnięcia lub też zawieszenie licencji wspólnotowej przy powtarzających się tego typu naruszeniach.

Warto wiedzieć, że tłumaczenie się nieznajomością aktualnych przepisów nie ma żadnej mocy prawnej.

Najsurowsze kary dotyczą manipulacji i ingerencji w działanie tachografów. Przez organy kontrolne traktowane jest to jako ciężkie naruszenie przepisów transportowych. Do manipulacji zalicza się m.in. stosowanie magnesów i emulatorów, ingerencja w instalację elektryczną, fałszowanie zapisów czasu pracy, uszkadzanie czujników ruchu czy korzystanie z cudzej karty kierowcy. Skutkiem takich działań jest natychmiastowy zakaz dalszej jazdy, a także bardzo wysoka kara finansowa i postępowanie administracyjne wobec firmy. W skrajnych przypadkach może też dojść do postępowania karnego.

FAQ – Najczęstsze pytania kierowców i właścicieli firm

Czy mogę zamontować używany tachograf?
Używany tachograf można zamontować pod warunkiem, że jest to model G2V2 z legalizacją i pełną dokumentacją.

Co z prawem jazdy kat. B?
W obliczu zmian w przepisach nadal prawo jazdy kategorii B pozostaje wystarczające do prowadzenia busów. Zmieniają się jedynie obowiązki transportowe, a nie uprawnienia do kierowania.

Czy tachograf dotyczy też autolawet?
Tachografy dotyczą również autolawet w sytuacji, jeśli realizują one zarobkowy transport międzynarodowy oraz mieszczą się w przedziale DMC od 2,5 do 3,5 t.