Karta kierowcy w busie 2.5t-3.5t – jak przygotować firmę na nowe wymogi Pakietu Mobilności w 2026 roku?
Wśród nowych wymogów wiele pytań i różnych wątpliwości budzi Pakiet Mobilności 2026. Busy to typ pojazdów, których nowe przepisy dotyczą w sposób szczególny. Pojazdy tego rodzaju do 3,5 t do tej pory funkcjonowały w wielu przypadkach poza systemem kontroli czasu pracy. Jednak obecnie zasady te ulegną zmianie i zaostrzeniu. Obowiązkowy staje się tachograf w busie w 2026 roku oraz karta kierowcy do 3,5 tony. Sprawdź, kogo dotyczyć będzie nowy przepis i jak przygotować swoją firmę na zmiany.
1 lipca 2026 – najważniejsza data dla przewoźników lekkich. Co dokładnie się zmienia?
Data 1 lipca 2026 roku to termin, od którego zgodnie z nowymi zasadami wszystkie pojazdy o DMC od 2,5 do 3,5 tony, które wykonują międzynarodowy transport drogowy rzeczy, muszą być obowiązkowo wyposażone w inteligentnym tachograf drugiej generacji. Przepis ten dotyczy również firm, które wykonują sporadyczne przewozy zagraniczne. Nie ma tu znaczenia ani liczba kilometrów, ani częstotliwość wykonywanych przejazdów. Kontrola w tym zakresie będzie prowadzona zarówno na drodze, jak i w siedzibach przedsiębiorstw.
W przypadku montażu odpowiedniego tachografu od 2,5 tony, od kiedy zachodzi taki obowiązek, jest precyzyjnie wskazane w Pakiecie Mobilności. Nie ma tu mowy o okresie przejściowym. Zatem brak tachografu już w dniu 1 lipca 2026 roku może skutkować zatrzymaniem auta, a także nałożeniem kar finansowych i problemami z realizacją podpisanych kontraktów.
Kto musi mieć tachograf, a kto jest zwolniony? (przewozy międzynarodowe vs krajowe)
Choć nowe przepisy zostały jasno określone, w praktyce nadal budzą wątpliwości. Obowiązek montażu tachografów dotyczy busów, które:
- wykonują przewozy międzynarodowe rzeczy,
- realizują kabotaż w innym państwie Unii Europejskiej,
- charakteryzują się dopuszczalną masą całkowitą od 2,5 do 3,5 t.
Jednocześnie też często pojawia się pytanie: czy bus do 3,5 t musi mieć tachograf w transporcie krajowym? O ile auto nie realizuje przewozów międzynarodowych, nie ma konieczności montowania tachografu. Trzeba jednak pamiętać, że organy kontrolne często analizują historię przejazdów i nawet pojedynczy wyjazd zagraniczny może automatycznie zmienić status takiego pojazdu. Wówczas jest to już podstawa do zamontowania urządzenia.
Transport na potrzeby własne a zarobkowy – gdzie leży granica obowiązku?
Dość problematyczna dla kierowców jest kwestia karty kierowcy w busie na potrzeby własne. Przewozy prywatne są w świetle prawa zwolnione z obowiązku montowania tachografu tylko wtedy, kiedy spełnione są łącznie następujące warunki:
- przewożone towary należą do przedsiębiorcy,
- transport produktów nie jest usługą wykonywaną na zlecenie osób trzecich,
- transport nie stanowi głównego przedmiotu działalności firmy.
W praktyce jednak podczas kontroli to właśnie przedsiębiorca musi wykazać wobec organów kontrolnych, że dany transport faktycznie ma charakter niezarobkowy. Jeżeli kierowca nie posiada odpowiednich dokumentów lub ma miejsce sytuacja niejednoznaczna, może skutkować to zakwalifikowaniem danego przewozu jako komercyjnego.
Inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2) – technologia, która nie wybacza błędów
Oczywiście zgodnie z nowymi przepisami w busach można zamontować wyłącznie inteligentny tachograf G2V2. Jednocześnie trzeba pamiętać, że tachograf G2V2 musi spełniać konkretne cechy i posiadać określone funkcje. Takie urządzenie:
- rejestruje przekroczenia granic w sposób automatyczny,
- zapisuje momenty dokonywania załadunku i rozładunku,
- dokładnie zapisuje czas jady, odpoczynków i przerw,
- umożliwia odczytywanie danych przez służby kontrolne w sposób zdalny.
Powyższe cechy oznaczają, że wszelkie nieprawidłowości widoczne są niemal natychmiast. Tłumaczenia się błędem kierowcy czy brakiem wiedzy na temat tachografów nie będą więc akceptowane. Systemy montowane w nowoczesnych, inteligentnych tachografach zaprojektowane zostały w sposób, który umożliwia skuteczne egzekwowanie przepisów i eliminuje ich omijanie.
Jak wyrobić kartę kierowcy do busa? Instrukcja, koszty i terminy
Każda kierowca, który jest objęty nowymi regulacjami, musi posiadać specjalną kartę kierowcy do 3,5 t. Choć proces jej uzyskania pod względem formalnym jest prosty, wymaga odpowiedniego zaplanowania w czasie. Cała procedura obejmuje trzy kroki:
- złożenie stosownego wniosku do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych,
- uiszczenie opłaty (170-200 zł),
- odbiór karty – dokument jest gotowy do wydania maksymalnie do 26 dni.
Trzeba pamiętać, aby wniosek o wydanie karty kierowcy złożyć odpowiednio wcześnie. Brak takiego dokumentu z powodu oczekiwania po złożeniu wniosku na odbiór traktowany jest przez organy kontrolne tak samo, jak brak posiadania karty w ogóle.
Nowe zasady czasu pracy kierowcy busa – koniec z jazdą "do odcięcia"
Wraz z wprowadzeniem Pakietu Mobilności pojawia się także całkowita transparentność czasu pracy kierowców busów, którzy wykonują przewozy międzynarodowe. W systemie tym przez lata opierano się na deklaracjach, a także uznaniowości kontroli i ewidencjach papierowych. Obecnie zastąpione one zostaną nadzorem cyfrowym i automatycznym. W kwestii tego, jak sprawdzić czas pracy kierowcy busa, odpowiedź jest bardzo prosta. Zarówno czas pracy jazdy, jak i przerw i odpoczynków będzie odnotowywany automatycznie oraz zapisany i archiwizowany w inteligentnym tachografie, oraz na karcie kierowcy.
W praktyce więc każde przekroczenie dostępnego czasu jazdy będzie zapisane w systemie i widoczne dla organów kontroli nawet bez zatrzymania pojazdu. Nie będzie też możliwości negocjowania podczas zatrzymania. Dla firm transportowych oznacza to przede wszystkim konieczność:
- realistycznego planowania czasu przejazdów,
- wdrożenia realnej kontroli nad faktycznym czasem pracy kierowców,
- szkolenia kierowców w zakresie użytkowania nowych tachografów,
- regularnego archiwizowania danych z tachografów i kart.
Takie działania to szereg zmian w dotychczasowym modelu funkcjonowania w zakresie planowania tras i organizowania zleceń.
Przerwy, odpoczynki dobowe i tygodniowe – tabela norm dla 2026 roku
Od 2026 roku kierowcy busów w transporcie międzynarodowym zobowiązani są do przestrzegania pełnych norm unijnych w zakresie przerw, odpoczynków dobowych i tygodniowych. Kwestie te prezentuje poniższa tabela.
|
Zakres |
Do 30.06.2026 (dotychczas) |
Od 01.07.2026 (nowe zasady) |
|
Maksymalny dzienny czas jazdy |
Brak jednolitych norm UE dla busów < 3,5 t w transporcie międzynarodowym |
Maksymalnie 9 godzin jazdy dziennie (2 razy w tygodniu możliwe 10 godzin) |
|
Przerwy w trakcie jazdy |
Niejednoznaczne, często ewidencja deklaratywna |
Obowiązkowa przerwa po 4,5 godziny jazdy (minimum 45 minut) |
|
Odpoczynek dobowy |
Często deklarowany, bez pełnej kontroli |
Regularny odpoczynek dobowy zgodny z normami UE (co do zasady 11 godzin) |
|
Odpoczynek tygodniowy |
Brak realnej weryfikacji w busach |
Obowiązkowy odpoczynek tygodniowy – pełna kontrola jak w ciężarówkach |
|
Skracanie odpoczynków |
Praktykowane, trudne do udowodnienia |
Zakaz skracania odpoczynków w sposób nieuzasadniony |
|
Kontrola przestrzegania norm |
Oparta głównie na dokumentach papierowych |
Automatyczna kontrola danych z tachografu i karty kierowcy |
|
Elastyczność planowania tras |
Wysoka, często „na styk” |
Ograniczona – trasy muszą uwzględniać realne przerwy i odpoczynki |
Wprowadzone normy będą zatem takie jak przepisy dotyczące transportu ciężkiego. Wszelkie aspekty dotyczące przerw i odpoczynków będą musiały podlegać ścisłemu zaplanowaniu i kontroli.
Koszty wdrożenia – ile kosztuje montaż tachografu i czy można dostać dofinansowanie (KPO)?
Co do inteligentnego tachografu G2V2 cena sprzętu stanowi jedno z najczęściej pojawiających się zagadnień na forach, a także na różnych portalach branżowych. Całkowity koszt, na który składa się zakup urządzenia wraz z montażem i kalibracją, może wynosić nawet od 4 000 do 6700 zł brutto, co zwłaszcza w przypadku większych flot bywa dla budżetu problemem.
W kwestii zakupu tachografu można jednak uzyskać wsparcie w postaci:
- dofinansowania wymiany tachografów KPO,
- pomocy de minimis do 3 000 zł na pojazd w ramach programów ARiMR.
Trzeba jednak pamiętać, że skorzystanie z dofinansowań wymaga wcześniejszego przygotowania właściwych dokumentów, a także pilnowania terminów naborów.
Kary za brak karty i tachografu w 2026 roku. Czy 10 000 zł to koniec cennika?
Kara za brak tachografów w busie w 2026 roku to temat, na który warto zwrócić szczególną uwagę. W Polsce kwoty za przewinienia tego typu mogą sięgnąć nawet 10 000 zł dla firmy. Jednak to nie wszystko.
W przypadku kontroli za granicą i braku wymaganego tachografu w Niemczech, Włoszech czy we Francji można dostać karę sięgającą nawet 30 000 euro. Poza tym to również możliwość zatrzymania pojazdu i zakazu dalszej jazdy aż do momentu usunięcia naruszeń. Nałożenie takich kar niesie ze sobą także szereg konsekwencji, choćby w postaci niewywiązania się z terminów i umów. Może to w praktyce wyeliminować z rynku firmę, która zlekceważy nowe przepisy.
Lista kontrolna dla przedsiębiorcy – 5 kroków, aby Twoja flota była gotowa na lipiec 2026
Biorąc pod uwagę Pakiet Mobilności i zmiany dotyczące busów od 2,5 do 3,5 t, warto pamiętać o podjęciu 5 ważnych kroków, aby flota gotowa była na wejście w życie nowych przepisów z dniem 1 lipca 2026 roku. To przede wszystkim takie działania jak:
- zweryfikowanie, które auta obejmuje Pakiet Mobilności 2026 na busy,
- skrupulatne zaplanowanie budżetu oraz terminów montażu tachografów,
- złożenie wniosków o kartę kierowcy do 3,5 t z odpowiednim zapasem czasowym,
- przeprowadzenie szkoleń i wdrożenie procedur kontroli czasu pracy kierowców,
- sprawdzenie dostępnych możliwości dofinansowania wymiany tachografów KPO.
Właściwe zaplanowanie i działanie zgodnie z nowymi przepisami to zminimalizowanie ryzyka problemów i dotkliwych kar finansowych, a także gwarancja terminowych realizacji zleceń.
Źródła:
- https://evotax.pl/pl/blog/tachografy-w-busach-od-1-lipca-2026/, data dostępu: [02.02.2026]
https://transexpert.pl/pakiet-mobilnosci-i-obowiazkowe-tachografy-w-busach-od-1-lipca-2026r/, data dostępu: [02.02.2026]