Zakup używanego samochodu z niepewnego źródła – rękojmia. Jak walczyć o swoje prawa i odzyskać pieniądze?
Kupno auta używanego związane jest z pewnym ryzykiem. Jest tak szczególnie wtedy, gdy transakcja zawarta została z prywatnym sprzedawcą, auto pochodzi z niepewnego źródła czy od nieznajomego handlarza. Niestety wady nabytego samochodu odkrywamy dopiero po jakimś czasie. To nie tylko błędy w dokumentach, ale również poważne problemy techniczne. Czy nabywcę obowiązuje wówczas rękojmia? Samochód używany z pewnością jest w przypadku takich transakcji zabezpieczony. Sprawdź, jaka jest odpowiedzialność sprzedawcy oraz jak postępować w przypadku wady ukrytej samochodu. Co robić i jak dochodzić należnych praw?
Czym jest rękojmia i kiedy ma zastosowanie przy zakupie auta z drugiej ręki? Rękojmia to zabezpieczona ustawą odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne i prawne. Nie ma znaczenia, czy wiedział on o nich w momencie transakcji. Z rękojmi wynika, że w przypadku samochodu kupujący może oczekiwać naprawy, a także odstąpienia umowy czy obniżenia ceny. To właśnie przy takich niedogodnościach kupujący zaczynają szukać informacji na temat tego, ile trwa rękojmia na auto używane. Jakie są szanse na odzyskanie pieniędzy.
W kwestii rękojmi warto wiedzieć, że wada fizyczna to np. poważna awaria silnika, a także ukryte uszkodzenia powypadkowe czy cofnięty przebieg. Wada prawna to natomiast toczące się postępowanie windykacyjne, zastaw rejestrowy czy np. brak współwłasności wpisanej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Należy również pamiętać, że rękojmia to nie to samo co gwarancja. W przypadku gwarancji mowa o zabezpieczeniu dobrowolnym, którego udziela sprzedawca lub producent. Rękojmia wynika natomiast ustawy i obowiązuje zawsze, nawet jeśli kwestie jej dotyczące nie znajdują się w umowie.
Rękojmia a źródło zakupu – kluczowe rozróżnienie prawne
Przepisy dotyczące rękojmi mogą działać w węższym lub w szerszym zakresie w zależności od tego, od kogo kupiono dane auto. Inne skutki będzie miała w zakresie rękojmi umowa z komisem i inne tzw. umowa na słupa. Rękojmia jednak dotyczy każdego z zawartych dokumentów.
Zakup od osoby prywatnej – pełna rękojmia na 2 lata
W przypadku zakupu od osoby fizycznej obowiązuje pełna rękojmia na 2 lata. Sprzedawca ma jednak prawo skrócić ją do 1 roku. Co do kwestii tego, jak działa rękojmia zakupu auta od osoby prywatnej, trzeba wiedzieć, że jeżeli sprzedawca wprowadza w błąd lub też zataja wadę pojazdu, jest odpowiedzialny za to przez cały okres trwania rękojmi.
W umowach kupna-sprzedaży auta często pojawiają się zapisy mówiące o tym, że kupujący zapoznał się stanem technicznym auta. Kwestie te można jednak podważyć, jeśli wada nie była widoczna w momencie oględzin lub też sprzedawca informował kupującego, że auto jest w pełni sprawne. Jeśli wada była ukryta, zapis nie chroni osoby sprzedającej.
Zakup od firmy/komisu – ochrona konsumencka
Jeżeli kupowany jest samochód w firmie od handlarza wystawiającego fakturę VAT lub w komisie kupujący objęty jest ochroną konsumencką. Zatem przez pierwszy rok domniemywa się, że wada istniała już w chwili sprzedaży. Znacznie ułatwia to egzekwowanie ewentualnych praw w przypadku wystąpienia problemów technicznych. Osoby, które szukają informacji o rękojmi na auto z komisu, zyskują wówczas znacznie pewniejszą ochronę.
Umowa „na Niemca” lub „na słupa” – jak udowodnić, że sprzedawcą jest handlarz?
Niekiedy w umowie sprzedaży pojazdu widnieją dane osoby prywatnej, choć w rzeczywistości sprzedawcą jest handlarz. W takich sytuacjach także można dochodzić swoich praw. W świetle prawa sprzedawca w takiej sytuacji jest osobą, która w sposób fizyczny prowadzi sprzedaż. Dowodami w takich przypadkach może być ogłoszenie wystawione przez daną firmę, a także korespondencja z handlarzem. Przydatny może okazać się fakt wystawiania kilku ofert przez tę samą osobę na różnych portalach czy też dokumenty pośredniczące komisu. Tego typu umowy są dość częstą praktyką, jednak nie zwalniają z odpowiedzialności sprzedawcy względem osoby kupującej. W takich przypadkach z powodzeniem można dochodzić swoich praw i coraz częściej udaje się udowodnić rację kupującego, a w następstwie odzyskać swoje pieniądze.
Krok po kroku – jak złożyć skuteczną reklamację z tytułu rękojmi?
Jeśli wykryłeś usterki w nabytym aucie, poniżej znajdziesz niezbędne informacje na temat tego, jak złożyć reklamację z tytułu rękojmi samochodu tak, aby dokument był zgodny z prawem i przede wszystkim skuteczny.
Wykrycie wady i termin na działanie – co to jest „niezwłocznie”?
Najważniejsze jest, aby po wykryciu danej wady działać niezwłocznie, czyli podjąć odpowiednie kroki w ciągu kilku, a maksymalnie kilku dni. Osobie kupującej najczęściej przysługują 2 lata rękojmi. Jest to 1 rok w przypadku, gdy sprzedawca prywatny skrócił ten okres w umowie. Termin rękojmi liczony jest od dnia, w którym wydano pojazd.
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy – co musi zawierać i jak je doręczyć?
Jeżeli wada auta jest znaczna, kupujący może złożyć odstąpienie od umowy kupna samochodu z tytułu rękojmi. Wzór oświadczenia takiego odstąpienia powinien zawierać następujące elementy:
- dane obu stron umowy,
- datę zakupu auta,
- szczegółowy opis wady,
- żądanie odstąpienia od umowy lub obniżenia ceny,
- wskazanie podstawy prawnej,
- podpis osoby składającej oświadczenie.
Oświadczenie trzeba wysłać listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. To bardzo ważne, aby móc następnie udowodnić, że sprzedawca miał możliwość zapoznać się z treścią reklamacji.
Twoje żądania: odstąpienie od umowy, obniżenie ceny, usunięcie wady
Kupujący w ramach rękojmi może żądać:
- usunięcia istniejącej wady,
- obniżenia ceny,
- wymiany pojazdu (jest to jednak rzadko stosowane w przypadku aut),
- odstąpienia od zawartej umowy, zwłaszcza gdy wykryta wada jest znaczna.
Za wady znaczne, czyli istotne uważa się np. poważną awarię skrzyni biegów czy silnika. To również cofnięty licznik, niesprawny układ jezdny czy wypadkowa przeszłość.
Najczęstsze wady ukryte w używanych autach – przykłady rękojmi
Poniżej znajdują się opisy najczęstszych wad ukrytych, które bywają podstawami do reklamacji z tytułu rękojmi w przypadku zakupu aut używanych.
Ukryte uszkodzenia powypadkowe i źle naprawiona geometria
Wykonanie wzmocnień po naprawach, źle wykonany pomiar geometrii czy krzywa rama to najczęstsze sygnały, że auto uległo wypadkowi. To nie tylko ukryta przeszłość auta, ale również stan zagrażający bezpieczeństwu. To jedna z najczęstszych wad fizycznych.
Cofnięty licznik i zafałszowany przebieg
Cofnięty licznik to jednocześnie wada fizyczna, jak i prawna. W Internecie często można znaleźć zapytania odnośnie do cofniętego licznika, rękojmi i tego, jak udowodnić, że faktycznie sprzedający dopuścił się takiej czynności. Dowód stanowić może OBD, historia serwisowa, a także badania techniczne, dokumenty z zagranicy czy opinia rzeczoznawcy.
Wada prawna – zastaw bankowy lub brak współwłasności w dokumentach
Przy nieuregulowanym statusie współwłasności lub zastawie bankowym na danym pojeździe mowa o wadzie prawnej. To wyraźna i bezdyskusyjna podstawa do odstąpienia od umowy.
Poważne awarie silnika/skrzyni, które istniały przed sprzedażą
W przypadku samochodów używanych wiadome jest, że auto nie będzie w stanie idealnym, jak nowe. Jednak ukryte wycieki, zatarte silniki, skrzynie biegów po regeneracji czy błędy sterowników, które były maskowane i zatajane przed nabywcą w chwili oględzin auta to podstawa do skorzystania z prawa rękojmi.
Pytania użytkowników i spory sądowe (People Also Ask – FAQ)
Czy muszę udowodnić, że sprzedawca wiedział o wadzie?
Kupujący nie musi udowadniać, że sprzedawca wiedział o wadzie. Odpowiedzialność wynikająca z rękojmi jest niezależna od jego winy, a osoba, która kupiła pojazd, nie musi udowadniać zamiaru oszustwa. Istotne jest przedstawienie faktu istnienia wady.
Czy jazda samochodem po wykryciu wady oznacza akceptację stanu?
Wykrycie usterki w aucie nie wyklucza możliwości użytkowania auta, o ile fakt ten nie spowoduje pogorszenia się tej wady. Najważniejsze jest niezwłocznie i jak najszybsze zgłoszenie usterki i reklamacji.
Rękojmia została odrzucona – co dalej? (mediacja, rzecznik konsumentów, pozew)
Niestety może się zdarzyć, że rękojmia zostanie odrzucona. W takiej sytuacji można jednak skorzystać z Rzecznika Konsumentów, złożyć wniosek o mediację, zlecić sporządzenie opinii rzeczoznawcy czy wytoczyć powództwo cywilne. Wówczas sprawa zostanie skierowana do sądu, gdzie najważniejsze są dowody, w tym opinie ekspertów, raporty z oględzin czy korespondencja ze sprzedającym.
Jak długo trwa odzyskanie pieniędzy na drodze sądowej?
W zależności od indywidualnego skomplikowania sprawy, a także liczby opinii biegłych całe postępowanie może trwać od kilku miesięcy nawet do 1,5 roku.
Rękojmia to Twoja tarcza ochronna – walcz o swoje prawa! Podsumowanie
Rękojmia to jedno z najważniejszych zabezpieczeń i form ochrony kupujących auta używane. Najczęściej niestety bywa tak, że w przypadku problemów ze sprzedanym pojazdem to osoba sprzedająca próbuje uniknąć odpowiedzialności i zrzucić winę na nabywcę. Dlatego ważne jest, aby dokumentować każdą usterkę i zachować wszystkie dowody komunikacji i informacje uzyskiwane od sprzedawcy z okresu około sprzedażowego. Mogą one pomóc w walce o swoje prawa i stanowić dowód zatajenia istotnych faktów o stanie faktycznym pojazdu. Trzeba również pamiętać, aby działać niezwłocznie i szybko, tuż po wykryciu wady. Dzięki podjęciu natychmiastowego działania mamy realną szansę na odzyskanie swoich pieniędzy lub obniżenie ceny, co pomaga zrekompensować koszty ewentualnych napraw.