Co prawda rynek samochodów używanych w Polsce systematycznie notuje spadki rejestracji (w przypadku aut z importu), jednak jego wolumen wciąż jest wyraźnie większy niż w przypadku nowych aut. Od początku roku zarejestrowano 602 365 samochodów  używanych z importu (osobowe i dostawcze o DMC do 3,5 tony), z czego tylko w sierpniu 70 343 szt. Poszukując samochodu używanego najczęściej wybieramy pomiędzy autami poleasingowymi, używanymi z komisu lub też bezpośrednio od osoby prywatnej. Każda z opcji ma swoje wady i zalety.

  

Auta poleasingowe vs używane z komisu 

Tym razem skupię się na wyborze między autami poleasingowymi a używanymi z komisu. Wyjaśnię pokrótce, czym różni się auto poleasingowe od "zwykłego" używanego, czego można się spodziewać po jednym i drugim w kwestii stanu technicznego i historii eksploatacji, przeanalizuję ceny jednej i drugiej opcji, a także przygotuję checklistę na co trzeba uważać kupując auto w komisie i wyjaśnię jak zweryfikować historię auta przed zakupem. 

Zweryfikowana historia kluczowym czynnikiem dla nabywców

Z wykonanego na zlecenie Automarket.pl raportu "Badanie rynku samochodów używanych i rola raportu historii pojazdu" wynika, że aż 82% badanych prefereje auto z większym przebiegiem i z udokumentowaną historią serwisową niż egzemplarz z niższym, ale niezweryfikowanym przebiegiem. Dla 79% badanych to właśnie historia serwisowa jest najważniejszym czynnikiem przy wyborze używanego auta. 78% badanych uważa, że udokumentowana historia może podnosić wartość pojazdu, a aż 70% jest w stanie zapłacić więcej za samochód ze zweryfikowaną historią serwisową. Taki sam odsetek respondentów uważa, że zweryfikowana historia przyspiesza decyzję zakupową. Ponad ¾ badanych deklaruje większą skłonność do kontaktu ze sprzedającym w przypadku, gdy historia pojazdu jest zweryfikowana już w ogłoszeniu, a ponad połowa jest w stanie zapłacić więcej za takie auto.

  

Czym różni się auto poleasingowe od "zwykłego" używanego?

Samochód poleasingowy różni się od "zwykłego" używanego przede wszystkim pewną historią, gdyż pochodzi on od firmy a nie od osoby prywatnej. Przez cały okres użytkowania samochodu (zwykle 2-5 lat) właścicielem takiego samochodu jest instytucja finansująca, a przedsiębiorca tylko użytkownikiem. Samochody poleasingowe sprzedawane są najczęściej przez firmę leasingową lub wyspecjalizowany podmiot na podstawie pełnej faktury VAT 23%, co sprawia, że w sytuacji, gdy kolejnym nabywcą również jest przedsiębiorca, może on odliczyć od pojazdu podatek VAT. Samochody poleasingowe są stosunkowo młode i mają przewidywalny przebieg.

Z kolei "zwykły" samochód używany może pochodzić z różnych źródeł - od firmy, osoby prywatnej, w tym z prywatnego importu lub z salonu. Takie samochody często są sprzedawane przez osobę prywatną na podstawie umowy kupna-sprzedaży (płacimy wówczas podatek PCC 2%) lub przez komisy poprzez fakturę VAT-marża. W przypadku aut używanych istnieje duża rozpiętość wieku i przebiegu, często są to już starsze samochody (średni wiek importowanych pojazdów w Polsce to 12,34 roku). 

Stan techniczny i historia eksploatacji - czego można się spodziewać?

W przypadku samochodu poleasingowego historia serwisowa jest znana, gdyż takie auta muszą być regularnie serwisowane w ASO, a ich zakup i wszelkie naprawy udokumentowane fakturami. Z racji na pewną historię łatwo zweryfikować dany pojazd, gdyż wszelkie kolizje czy naprawy powypadkowe są udokumentowane. Zazwyczaj taki samochód cechuje dobry stan techniczny i wizualny, a wszelkie naprawy robione są na bieżąco. Klient otrzymuje komplet informacji na temat wyposażenia i specyfikacji pojazdu i całej jego historii. 

Oczywiście samochody poleasingowe mają też swoje wady. Z racji na flotowy charakter eksploatacji bywają one intensywnie użytkowane, a co za tym idzie może w nich dochodzić do szybszego zużycia poszczególnych podzespołów. Niekiedy też w takich autach widoczne są trwałe uszkodzenia i zabrudzenia wnętrza, np. w wyniku palenia papierosów czy też rysy na karoserii. Nigdy też nie mamy pewności w jaki sposób i przez kogo samochód był eksploatowany, a z racji na młody wiek takiego samochodu niektóre usterki mogą wyjść dopiero po pewnym czasie od zakupu. W wyniku intensywnej eksploatacji najłatwiej uszkodzić zawieszenie, szybciej zużywają się też tarcze i klocki hamulcowe oraz elementy osprzętu jak np. sprzęgło. 

Używane samochody z pewną historią: Poznaj ofertę

W przypadku zakupu samochodu używanego z komisu musimy sami zweryfikować jego stan techniczny i porównać go z zapewnieniami sprzedającego. Pamiętajmy, że właściciel komisu jest tylko pośrednikiem między faktycznym sprzedającym a potencjalnym kupującym, a zatem może nie znać pełnej historii pojazdu. Z drugiej strony w komisach często znajdziemy też używane auta z importu lub też powypadkowe, stąd też weryfikacja historii danego egzemplarza może być utrudniona, a ryzyko powypadkowej historii i ukrytych usterek spore. Musimy mieć świadomość, że stan techniczny takich samochodów bywa różny, a najlepiej zweryfikować go w towarzystwie niezależnego rzeczoznawcy lub zaprzyjaźnionego mechanika. Samochody w komisach lub od nabywcy prywatnego mogły być serwisowane nieregularnie i w niezależnych warsztatach o trudnej do zweryfikowania renomie, jednak nie jest to reguła. Oczywiście w komisach również znajdziemy samochody poflotowe, a rodzaj oferowanych samochodów zależeć będzie już od profilu działalności danego komisu.

Ceny - czy poleasingowe auta są faktycznie tańsze?

Trudno jednoznacznie ocenić czy samochody poleasingowe są tańsze niż używane samochody z komisu. Wszystko zależeć będzie od przebiegu i rocznika danego samochodu, jednak szukając auta z udokumentowaną historią zarówno z jednego i drugiego źródła będziemy musieli zapłacić rynkową stawkę. Z racji na charakter działalności jako pośrednika komisy nie mają dużego pola do negocjacji ceny, podobnie zresztą jak w przypadku aut poleasingowych. Skłonni do negocjacji pozostają jedynie nabywcy prywatni, jednak o tym decydują również rozmaite czynniki jak stan i wersja pojazdu czy nawet sama popularność danego modelu.

Z jednej strony firmy leasingowe chcą szybko wymienić flotę, stąd też sprzedają samochody hurtowo lub przez aukcje B2B, bez kosztów marży dealerskiej i kosmetyki pod potencjalnego klienta. Ponadto pamiętajmy, że we flocie jeżdżą często samochody w podstawowych wersjach silnikowych i wyposażenowych, stąd też ich cena wyjściowa również nie jest duża.

Komisy niekiedy kupują auta poleasingowe na aukcjach i sprzedają je z marżą, doliczając koszty przygotowania, gwarancję i VAT-marżę, przez co ich cena wraca do rynkowej lub nieco powyżej, a różnice między autami poleasingowymi z komisu a bezpośrednio z aukcji potrafią sięgać kilku, a nawet kilkunastu procent. Z drugiej strony kupowanie auta poleasingowego bezpośrednio z aukcji wiąże się z brakiem jazdy próbnej oraz ograniczoną rekojmią, podczas gdy komisy zapewniają jedno i drugie.

Przykładowo ten sam samochód, który jest wystawiony na aukcji za około 60 tysięcy zł, w komisie może kosztować jakieś 68-72 tys. zł. W przypadku popularnych modeli flotowych jak Škoda Octavia, Ford Focus, Toyota Corolla czy Volkswagen Passata, oferowanych w przedziale między 60 a 120 000 zł, różnica może sięgać od kilku do kilkunastu tys. zł.

Ryzyka zakupu w komisie — na co uważać?

Komisy samochodowe są narażone na wiele krzywdzących stereotypów, które wzięły się z nieuczciwych praktyk wielu właścicieli komisów, jednak skala tego zjawiska i sprzedawania tzw. "perełek" robionych z kilku aut była znacznie większa jeszcze kilkanaście lat temu, natomiast teraz świadomość nabywców jest większa i właściciele komisów również bardziej dbają o dokładniejszą selekcję sprzedawanych pojazdów. Sam komis może też kojarzyć się z bezpieczniejszą opcją zakupu niż bezpośrednio od osoby prywatnej, gdyż jest gwarancja na pojazd i podmiot, do którego można wrócić z ewentualną reklamacją.

Nadal są jednak pewne zagrożenia związane z kupowaniem samochodu z komisu. Do najważniejszych należą:

• cofanie przebiegu - obecnie co prawda skala tego zjawiska się zmniejszyła, lecz również zdarzają się przypadki "redukcji" faktycznego przebiegu, co jest możliwe w autach importowanych z zagranicy, gdzie weryfikacja bywa trudniejsza z racji na odbywanie się części przeglądów poza Polską
• naprawy powypadkowe bez wpisu do historii - auto powypadkowe naprawiane poza ASO może na pierwszy rzut oka wyglądać dobrze, a w rzeczywistości nie mamy pewności czy naprawa została zrobiona tak jak należy i zastosowaniem części o odpowiedniej jakości, czy zabezpieczenie antykorozyjne zostało położone jak trzeba oraz czy ustawiono właściciwie geometrię
• brak doprecyzowanej historii - niektóre komisy kupują samochody hurtowo i podają w ogłoszeniu informację, że dany egzemplarz pochodzi od pierwszego właściciela, bez dokładnego wskazania, czy był nim leasingodawca lub wypożyczalnia długoterminowa
• status prawny pojazdu - przed zakupem sprawdźmy, czy dany pojazd nie figuruje w rejestrze zastawów
• umowa komisowa a umowa kupna sprzedaży - w klasycznej umowie komisowej właściciel komisu sprzedaje auto w imieniu właściciela danego pojazdu, co ogranicza odpowiedzialność komisu za ukryte wady pojazdu. Inaczej wygląda sytuacja, gdy komis jest formalnym sprzedawcą - wówczas pole manewru kupującego podczas ewentualnych roszczeń jest większe.
• faktura VAT-marża - niższa cena na fakturze bywa kusząca, ale najczęściej bywa stosowana by ukryć rzeczywistą kwotę transakcji, a co za tym idzie zaniżyć wartość ewentualnych roszczeń w razie reklamacji
• presja czasowa - wywieranie presji na kupującym poprzez argumenty mówiące o innych zainteresowanych to nic innego jak próby utrudnienia rzetelnej weryfikacji pojazdu
• utrudniona jazda próbna - krótka przejażdżka po znanych sprzedającemu ulicach może też zaburzyć ocenę auta
• brak zgody na niezależnego mechanika - jeżeli komis utrudnia logistycznie oględziny przez niezależnego fachowca lub nawet ich odmawia, jest to wyraźny sygnał, że dany pojazd ma jakieś wady ukryte

Pamiętajmy też, że gwarancja komisu często jest tylko hasłem marketingowym, często jest ona krótka (3-6 miesięcy) i ma ograniczony zakres (zwykle silnik i skrzynia, z wyłączeniem zużycia eksploatacyjnego), a warunkiem jej zachowania niejednokrotnie jest serwisowanie auta w warsztacie wskazanym przez komis, który może okazać się droższy od preferowanego przez nabywcę, a część usterek może być kwalifikowana jako "normalne zużycie" i nie podlegać gwarancji.

Jak zweryfikować historię auta przed zakupem?

Niezależnie, skąd bierzemy samochód używany, przed podjęciem ostatecznej decyzji powinniśmy rzetelnie zweryfikować jego historię, by uniknąć zakupu tzw. miny. Oprócz oględzin niezależnego fachowca dobrym wyjściem będzie wykupienie raportu na temat historii samochodu, np. CarFax, AutoDNA czy CarVertical, a także porównanie go z historią w CEPiKu. Do pozyskania raportu potrzebny będzie jedynie numer VIN. Z kolei podczas oględzin pojazdu na żywo przydatny może okazać się miernik lakieru.

Jak najłatwiej i za darmo sprawdzić historię pojazdu? Wchodzimy na stronę historiapojazdu.gov.pl, wpisujemy numer VIN i otrzymujemy informacje o historii przebiegów odnotowanych przy okazji przeglądów technicznych i innych zdarzeń w systemie CEPiK, dane o badaniach technicznych – terminy, wyniki, ewentualne usterki,, informacje o polisie OC, dane o kradzieży pojazdu (jeśli został zgłoszony jako skradziony), a czasem także informacje o szkodach zgłoszonych do niektórych ubezpieczycieli. 

Baza CEPiKu ma jednak swoje ograniczenia, gdyż opiera się na danych zgłaszanych przez stacje kontroli pojazdów i ubezpieczycieli. Jeżeli zatem auto naprawiano w "szarej strefie" lub serwisowano za granicą, część historii pozostanie niewidoczna. Dlatego też przebieg z CEPiKu warto zestawić z faktycznym stanem licznika podczas oględzin, przebiegiem w książce serwisowej oraz przebiegiem z faktur. Jeżeli samochód serwisowano w ASO, zazwyczaj mamy dostęp do pełnej historii pojazdu. 

W przypadku samochodów sprowadzanych z zagranicy pomocne będą komercyjne raporty VIN , które często pokazują zdjęcia z aukcji, pozwalające ocenić auto pod kątem faktycznych stanu nadwozia przed trafieniem do Polski, zawierają one także informacje o szkodach zarejestrowanych za granicą, które nie trafiają do polskich baz, a także historię przebiegu z zagranicznych stacji kontroli.

Werdykt - który wybór dla jakiego kupującego?

Zarówno wybór auta poleasingowego jak i używanego z komisu ma swoje zalety i wady, przy każdym z nich kluczem będzie dokładna weryfikacja stanu technicznego i historii konkretnego egzemplarza. Jeżeli nie przeszkadza nam świadomość specyfiki eksploatacji samochodu flotowego i często fakt, że jest to bazowa wersja wyposażenia, będzie to dobry wybór z racji na udokumentowaną historię, regularny serwis i młody wiek pojazdu. Samochody poleasingowe dedykowane są nabywcom z doświadczeniem w weryfikacji stanu technicznego aut, firmom lub osobom, dla których priorytetem jest cena. Jeżeli chcemy auto poleasingowe z możliwością dokładniejszej weryfikacji i negocjacji ceny na miejscu, wówczas warto dopłacić do egzemplarza oferowanego przez komis. Z kolei komis oferujący "zwykłe" używane samochody będzie dobrą opcją dla nabywcy, któremu zależy na większym wyborze modeli i wersji lub też nie jakiś ściśle określonych preferencji.