Nie masz pieniędzy na mandat? Możesz zapłacić go w ratach. Jest jeden warunek

Co ważne, nie ma ustawowego terminu 7 dni na złożenie wniosku o raty – można go złożyć w każdym czasie. Siedem dni to natomiast standardowy termin zapłaty mandatu kredytowanego. Rozłożenie grzywny na raty ma też wpływ na to, kiedy z konta kierowcy znikną punkty karne.

Mandat kredytowany trzeba zapłacić w 7 dni

W Polsce funkcjonują trzy rodzaje mandatów: gotówkowy, kredytowany i zaoczny. Różnią się między innymi sposobem wystawienia, terminem zapłaty oraz momentem, w którym stają się prawomocne.

Mandat kredytowany, czyli ten najczęściej wystawiany kierowcom za wykroczenia drogowe, trzeba opłacić w ciągu 7 dni od jego przyjęcia. Przyjęty mandat staje się prawomocny. Brak zapłaty w terminie nie powoduje anulowania kary – należność może zostać skierowana do egzekucji administracyjnej.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku mandatu zaocznego. Wystawia się go, gdy sprawcy nie ma na miejscu zdarzenia, na przykład w przypadku niektórych wykroczeń związanych z parkowaniem. Termin zapłaty wynosi 14 dni, a mandat staje się prawomocny po uiszczeniu grzywny.

Zobacz: Mandat z fotoradaru będzie o 25 proc. niższy. Kierowca musi spełnić jeden warunek

Mandat gotówkowy stosuje się przede wszystkim wobec osób, które nie mają stałego miejsca zamieszkania lub pobytu w Polsce. Należność trzeba uregulować niezwłocznie, a mandat staje się prawomocny z chwilą zapłaty.

Czy mandat można rozłożyć na raty?

Tak. Mandat można rozłożyć na raty, jeśli sytuacja finansowa ukaranego uzasadnia zastosowanie takiej ulgi. Wnioski dotyczące mandatów rozpatruje Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, a obsługą dokumentów zajmuje się Centrum Mandatowe w Nysie.

Najważniejsze jest to, że urząd rozpatruje każdą sprawę indywidualnie. Samo złożenie wniosku nie gwarantuje zgody na raty. Naczelnik bierze pod uwagę między innymi sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy, wysokość mandatu oraz zaproponowaną liczbę, wysokość i terminy rat.

Wniosek można złożyć w każdym czasie. Nie trzeba więc czekać na rozpoczęcie egzekucji, ale szybkie działanie ma praktyczne znaczenie – pozwala wcześniej przedstawić urzędowi swoją sytuację i uniknąć niepotrzebnego opóźnienia w załatwieniu sprawy.

Wniosek może złożyć:

• osoba, która otrzymała mandat,
• pełnomocnik ukaranego,
• przedstawiciel ustawowy niepełnoletniej osoby,
• opiekun lub kurator osoby ubezwłasnowolnionej.

Przed złożeniem wniosku trzeba co do zasady uiścić 10 zł opłaty skarbowej. Można jej uniknąć, jeśli do dokumentów zostanie dołączone aktualne zaświadczenie o korzystaniu z pomocy społecznej z tytułu ubóstwa.

Jak uzasadnić wniosek o rozłożenie mandatu na raty?

Samo stwierdzenie, że kierowcy nie stać na zapłatę mandatu, może nie wystarczyć. Decyzja ma charakter uznaniowy, dlatego warto dokładnie opisać swoją sytuację i poprzeć ją dokumentami.

We wniosku warto przedstawić przede wszystkim:

• wysokość dochodów,
• stałe wydatki,
• posiadane zobowiązania i kredyty,
• wysokość alimentów,
• koszty leczenia,
• sytuację rodzinną i zdrowotną,
• proponowaną liczbę i wysokość rat.

Podane informacje powinny być poparte konkretnymi dokumentami. Mogą to być między innymi zaświadczenia o dochodach, dokumenty dotyczące kredytów i alimentów, rachunki za leczenie czy dokumenty potwierdzające sytuację zawodową. Urząd wprost wskazuje, że do wniosku należy dołączyć także oświadczenie o stanie majątkowym oraz kopię odcinka C mandatu.

Gdzie złożyć wniosek o raty?

Dokumenty można przesłać pocztą na adres Centrum Mandatowego w Nysie, ul. Stanisława Moniuszki 9-10, 48-300 Nysa. Wniosek można również złożyć elektronicznie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego, wybierając w zakładce „Złóż dokument” opcję „Pismo ogólne”. Możliwe jest także osobiste złożenie dokumentów lub skorzystanie z pełnomocnika.

Warto zadbać o kompletność dokumentów. Urząd może odmówić przyznania rat, jeśli uzna, że przedstawiona sytuacja nie uzasadnia ulgi albo zaproponowany harmonogram spłat nie daje realnej szansy na uregulowanie należności.

Mandat na raty a punkty karne

Rozłożenie mandatu na raty pozwala uniknąć jednorazowego obciążenia domowego budżetu, ale ma również mniej korzystną konsekwencję dla punktów karnych. W przypadku mandatów, które stanowią dochód budżetu państwa, punkty są usuwane po roku od dnia uiszczenia grzywny.

Przy spłacie ratalnej oznacza to, że roczny termin zaczyna biec od zapłaty całej należności, czyli w praktyce od ostatniej raty. Kierowca może więc mieć punkty zapisane w ewidencji znacznie dłużej niż osoba, która zapłaciła identyczny mandat jednorazowo. Ten problem od kilku lat wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich.

RPO zwraca uwagę, że takie rozwiązanie może prowadzić do różnicowania kierowców ze względu na ich sytuację materialną. Osoba, która nie ma pieniędzy na jednorazową zapłatę i korzysta z przewidzianej prawem możliwości spłaty ratalnej, może bowiem znacznie dłużej czekać na usunięcie punktów. Na razie przepisy pozostają jednak bez tej zmiany.

Sprawdź: Mandaty 2026: fotoradar, odcinkowy pomiar i ręczne kontrole. Jak działa „tolerancja” policji?

Mandat na raty nie kasuje punktów szybciej

Rozłożenie mandatu na raty nie oznacza więc, że kierowca może odłożyć problem bez konsekwencji. Z jednej strony jest to legalny sposób na dopasowanie spłaty grzywny do swoich możliwości finansowych. Z drugiej – przy mandatach, dla których termin usunięcia punktów zależy od zapłaty grzywny, rata wydłuża okres oczekiwania na ich wykreślenie.

Najważniejsze jest dokładne przygotowanie wniosku, przedstawienie rzeczywistej sytuacji finansowej i zaproponowanie realnego harmonogramu spłaty. Nie trzeba przy tym czekać na upływ 7 dni – oficjalne wytyczne Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu potwierdzają, że wniosek o raty można złożyć w każdym czasie.